Krajowa Spółka Cukrowa S.A.

Przejdź do wybranego podserwisu

Wszystkie aktualności

Wszystkie aktualności z serwisu plantatorskiego.

Treść

Nawożenie azotem w świetle uwarunkowań prawnych

Zmiany realizacji Dyrektywy Azotanowej w praktyce

Zgodnie z obowiązującymi aktualnie regulacjami prawnymi, nawożenie buraków cukrowych (i innych roślin uprawnych) azotem wymaga od rolników większego zaangażowania. By chronić wody gruntowe i powierzchniowe przed zanieczyszczeniami azotanami pochodzącymi z nawozów stosowanych w rolnictwie w nowych przepisach określono terminy i zasady stosowania nawozów azotowych na gruntach rolnych. Dla gruntów ornych przedstawiają się one następująco: dla nawozów naturalnych stałych termin wynosi od 1 marca do 31 października, dla nawozów naturalnych płynnych i nawozów mineralnych od 1 marca do 20 października. Szczegółowe odstępstwa od powyżej wymienionych terminów zawarte są w rozporządzeniu Dz.U. z dn. 12 lipca 2018r. poz.1339. Nowe przepisy nie ograniczają się tylko do terminów stosowania nawozów, ale określają również dopuszczalną wielkość dawek nawozów zawierających azot. Przed przystąpieniem do nawożenia azotowego buraków cukrowych plantator powinien określić zawartość azotu mineralnego w glebie (Nmin). Najdokładniejszą metodą jest wykonanie analizy próbek glebowych na zawartość Nmin w Stacji Chemiczno-Rolniczej (po uprzednim kontakcie, próbę glebową należy dostarczyć do laboratorium w  ciągu 24 godzin od pobrania), ale zamiast tego skorzystać można również z danych szacunkowych zawartych w wyżej wymienionym rozporządzeniu (tabela 1).

Tabela1. Zasoby azotu mineralnego wiosną w warstwie gleby 0-60 cm (kg N/ha)

Kategoria agronomiczna gleby

bardzo lekka

lekka

średnia

ciężka

49

59

62

66

By określić potrzeby pokarmowe względem azotu dla danej rośliny, potrzebna jest znajomość pobrania jednostkowego azotu ( czyli ilości azotu, którą burak gromadzi w plonie 1 tony korzeni i odpowiadającej masie liści) oraz spodziewanego plonu na danym polu. Potrzeby pokarmowe roślin uprawnych określa się mnożąc jednostkowe pobranie składnika razy wielkości zakładanego plonu. Dla buraka cukrowego jednostkowe pobranie azotu wynosi 3,5 kg/t. Kolejnym krokiem jest określenie ilości azotu działającego pochodzącego z innych źródeł takich jak: gleba, zastosowany nawóz naturalny lub międzyplon. Na podstawie zgromadzonych danych można przystąpić do wyznaczenia dawki nawozów mineralnych, która powinna być zastosowana pod uprawę buraka. Zgodnie z rozporządzeniem wyznaczania dawki nawozowej (DN) dokonuje się na podstawie wzoru:

DN = plon osiągalny w gospodarstwie rolnym [t/ha] x pobranie jednostkowe azotu [kg N/t] - ∑N z innych źródeł x równoważnik nawozowy – (korekta dla roślin uprawianych po przedplonach lub międzyplonach bobowatych) / 0,7 (współczynnik wykorzystania N z nawozów azotowych mineralnych) 

Przykład:

Plan nawożenia buraka cukrowego dla spodziewanego plonu korzeni 70 t/ha, uprawa na glebie średniej, w pierwszym roku po oborniku bydlęcym zastosowanym jesienią w dawce 30 t/ha.

Krok 1. Wyznaczenie potrzeb pokarmowych buraka cukrowego: 70 x 3,5 kg (pobranie jednostkowe) = 245 kg/ha

Krok 2. Obliczenie azotu działającego:

Z obornika:

30 t/ha obornika x 3,3 kg N/t (zawartość azotu w oborniku bydlęcym) x 0,35 (równoważnik nawozowy N w 1 roku uprawy po oborniku) = 34,65 kg N/ha

Z N mineralnego w glebie wiosną:

 62 kg x 0,6 (równoważnik nawozowy w uprawie roślin jarych) = 37,5 kg N/ha

Dawka Nawozowa (DN) = 245 – (34,65 + 37,5) = 245 – 71,85 = 173,15/0,7 (współczynnik wykorzystania N z nawozów) = 247,3 kg N

W myśl obowiązujących przepisów dotyczących stosowania azotu, ważne jest przestrzeganie limitów całkowitej ilości azotu, który może być zastosowany w sezonie wegetacyjnym uprawy buraków cukrowych. Dla gospodarstw nie wykonujących planu nawożenia azotem  maksymalna ilość azotu działającego ze wszystkich źródeł dla buraka cukrowego nie może przekroczyć 180 kg N/ha. Posługując się przykładem powyżej, należy obniżyć dawkę azotu w nawozach mineralnych o 67,3 kg N/ha, by nie przekroczyć dopuszczalnej dawki azotu działającego ze wszystkich źródeł: 247,3 – 67,3 = 180 kg N/ha

Zgodnie z rozporządzeniem, wszystkie gospodarstwa rolne o powierzchni powyżej 10 ha użytków rolnych i poniżej 100 ha, ale utrzymujące zwierzęta gospodarskie (o obsadzie powyżej 1,5 DJP⃰  na 1ha), a zarazem posiadające użytki rolne zobowiązane są do prowadzenia dokumentacji zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem.

Plan nawożenia azotem zobowiązany jest opracować rolnik posiadający gospodarstwo rolne o powierzchni powyżej 100 ha użytków rolnych, lub uprawiający uprawy intensywne o powierzchni powyżej 50 ha albo utrzymujący obsadę średnioroczną powyżej 60 DJP. 

Na stronie internetowej Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie dostępne do pobrania są użyteczne programy dzięki którym można w ułatwiony sposób przygotować plan nawożenia azotem: aplikacja do wyliczania maksymalnych dawek azotu oraz aplikacja do sporządzania planu nawożenia azotem https://www.cdr.gov.pl/transfer-wiedzy/narzedzia

 

⃰⃰ DJP – duża jednostka przeliczeniowa inwentarza, według polskich norm odpowiadająca 1 krowie o masie 500 kg

« wstecz